مشکلات رفتاری کودکان مانند کج خلقی

گاهی لازم است والدین برخی مشکلات رفتاری را در کودکان مدیریت کنند. این مشکلات لزوما نشانه ی اختلال روان پزشکی در کودک نیستند و ممکن است بخشی از سیر طبیعی رشد و تکامل کودک باشند ولی برای والدین ایجاد چالش می کنند و برخورد نامناسب با آن ها ممکن است زمینه ساز مشکلات بزرگ تر در سال های بعد باشد. پس لازم است والدین علل و نحوه ی برخورد مناسب با این مسائل را بدانند؛ یکی از این مسائل ” کج خلقی” است.

کج خلقی از مشکلات رفتاری شایع است و بخصوص در کودکان لجباز بیشتر دیده مـی شـود . کـج خلقـی مجموعه ای از رفتارها را از نق زدن، گریه کردن، پا کوبیدن تا پرت کردن اشیاء و افتـادن روی زمـین، جیـغ کـشیدن و حـبس کردن نفس را در بر می گیرد. معمولا کودک با هدف دست یابی به خواسته هایش اینکار را انجـام مـی دهـد. در مواجهه با این رفتار لازم است والد این پیام را به کودک منتقل کند که رفتار او غیر قابل قبول اسـت . هـدف این است که تواتر و شدت رفتار را کاهش دهیم.

برای مدیریت این رفتار لازم است والدین نکاتی را به کار ببندند:

• رفتارهای مطلوب کودک را مورد توجه قرار داده و آنها را تشویق کنید.

• حملات کج خلقی معمولا زمانی اتفاق می افتند که کودک گرسنه یا خسته است.
• از خـواب و خوراک کودک مطمئن شوید.
• زمان ها یا موقعیت هائی را که کج خلقی در آنها بیشتر اتفاق می افتنـد را شناسـائی کنیـد مثلا موقع غروب یا وقتی خسته است و برای این زمانها و موقعیـت هـا از قبـل برنامـه ریـزی کنید.
• سریعا مداخله کنید. قبل از آنکه کج خلقی شروع شود بهانه جوئی آغـاز مـی شـود در این زمان سریعا حواس کودک را به موقعیت دیگری معطوف کنید و با مداخله سـریع مـانع ادامه یافتن جریان بدخلقی شوید.
• وقتی کج خلقی کودک شروع شد به این رفتار او توجهی نشان ندهید و در عین حال مراقب رفتارهای خطرناک از سوی او باشید (اجازه رفتار خطرناک را به او ندهید).
• اجازه ندهید کودک به این وسیله از مسئولیت خود معاف شود.
• سعی کنید آرام باشید و خونسردی خود را حفظ کنید. مطمئن باشید زندگی مسیر طبیعـی خـود را پیـدا خواهد کرد.
• بپذیرید که کودک ناراحت است و از او عصبانی نشوید و بعد از پایان بد خلقـی بـا او همـدلی کنید و بگوئید متأسفید که اینقدر عصبانی بوده است و در صورتیکه کودک شـما بیـشتر از چهار سال سن دارد از او بپرسید چه کار بهتری می توانست انجام دهد.
• به کودک کمک کنید با گفتن کلمات احساس خود را بیان کند.

 

دکتر محمدرضا کاظمی

فوق تخصص روانپزشکی کودکان و نوجوانان